Borderline en complexe PTSS: overeenkomsten en verschillen
Beide kunnen samengaan met heftige gevoelens en relatieproblemen. Complexe PTSS volgt op een trauma en gaat onder meer over herbeleving, vermijding en een blijvend negatief zelfbeeld. Bij borderline kunnen verlatingsangst, een wisselend zelfbeeld en instabiele relaties opvallen. Borderline kan zonder trauma voorkomen. Beide kunnen naast elkaar bestaan.
De kenmerken naast elkaar
| Kenmerk | Borderlinepersoonlijkheidsstoornis | Complexe PTSS |
|---|---|---|
| Traumageschiedenis | Komt vaak voor, maar is geen vereiste | Vereist voor de diagnose |
| Herbeleving, nachtmerries en vermijding | Geen onderdeel van de criteria | Belangrijke kenmerken |
| Zelfbeeld | Instabiel en veranderlijk | Blijvend negatief, met schaamte, schuld of waardeloosheid |
| Relaties | Intens, met wisselingen tussen nabijheid en conflict | Vaker afstand houden of nabijheid vermijden |
| Verlatingsangst | Speelt voor veel mensen een belangrijke rol | Vaak minder op de voorgrond |
| Zelfbeschadiging en impulsiviteit | Kunnen bij de criteria horen | Kunnen voorkomen, maar zijn niet kenmerkend |
| Classificatie | DSM-5-TR en ICD | ICD-11, geen aparte DSM-5-TR-diagnose |
Waarom de ervaringen kunnen overlappen
Veel mensen met borderline hebben als kind mishandeling of verwaarlozing meegemaakt. Bij beide kan het moeilijk zijn emoties te reguleren. De voorgeschiedenis, het zelfbeeld en relaties helpen om te bepalen welke behandeling passend is.
Traumagerichte therapie werkt met herinneringen en aanleidingen. Behandelingen voor borderline, zoals DGT, richten zich ook op gevoelens en relaties. Als beide aanwezig zijn, kan behandeling elementen combineren en beginnen bij veiligheid en stabiliteit.
Wat de uitgebreide test vraagt
De test vraagt naar trauma, mishandeling en verwaarlozing. Als je dat aangeeft, bespreekt je verslag overeenkomsten en verschillen naast je profiel op negen gebieden.
Wat je kunt vertellen in een gesprek
Tijdens een eerste gesprek kun je uitleggen wanneer het moeilijk wordt. Denk aan herinneringen aan iets pijnlijks, onrust over een relatie of andere omstandigheden. Vertel hoe je dan naar jezelf kijkt en welk effect dit heeft op het contact met anderen. Je kunt vragen hoe het onderzoek verloopt en aangeven wat je vandaag over je verleden wilt vertellen.
Bekijk je eigen ervaringen
Beide tests zijn gratis. Je antwoorden blijven in je browser en kunnen helpen om een gesprek met een hulpverlener voor te bereiden.
Borderlinetest: veelgestelde vragen
- Kun je borderline én complexe PTSS hebben?
- Ja. Een hulpverlener kan beide herkennen of vaststellen dat één van de twee je ervaringen beter verklaart.
- Is borderline verkeerd herkend trauma?
- Trauma komt vaak voor bij mensen met borderline, maar niet bij iedereen. De diagnoses hebben andere criteria. Een beoordeling neemt je persoonlijke geschiedenis mee.
- Staat complexe PTSS in de DSM-5-TR?
- Complexe PTSS staat in de ICD-11 van de WHO. De DSM-5-TR beschrijft PTSS, met een dissociatief subtype, en heeft geen aparte diagnose voor complexe PTSS.
Meer over dit onderwerp
- Stille borderline: als je de onrust vooral vanbinnen voelt
- Borderline als je naar buiten toe goed functioneert
- EUPD en borderline: wat betekenen deze termen?
- Heb ik borderline? Wat je antwoorden kunnen verduidelijken
- Borderline en een bipolaire stoornis: wat is het verschil?
- Een ‘favoriete persoon’ bij borderline: wat houdt het in?
- Borderline bij een naaste: voor partners en familie
Borderlinesymptomen en de negen criteria van de DSM-5-TR
Deze uitleg helpt je je ervaringen te begrijpen. Ze stelt geen diagnose en vervangt geen beoordeling door een professional. Ben jij of is iemand anders direct in gevaar? Bel nu het plaatselijke alarmnummer of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.