Lęk przed porzuceniem
DSM-5-TR opisuje usilne starania, by uniknąć rzeczywistego lub spodziewanego porzucenia. Rozstanie lub drobny sygnał dystansu może wywołać pilną potrzebę przywrócenia bliskości.
Jak można tego doświadczać
Drobny sygnał dystansu może być odczuwany jak sytuacja alarmowa. Ten lęk zwykle ma swoją historię i można nauczyć się sobie z nim radzić.
Bliska osoba zmienia plany, a potem długo nie odpowiada. Możesz co chwilę zerkać na telefon, przypominać sobie ostatnią rozmowę i czuć, że trzeba natychmiast wyjaśnić, co się między wami dzieje. W oczekiwaniu trudno skupić się na pracy, posiłku czy rozmowie z kimś innym. Kiedy nadchodzi odpowiedź, obok ulgi może pojawić się zmęczenie.
Czym to się różni od codziennych doświadczeń
Gdy ważna osoba się odsuwa, niepokój jest zrozumiały. W tym wzorcu opóźniona wiadomość może w ciągu minut wywołać panikę. Wielokrotne telefony, błaganie lub zerwanie relacji z wyprzedzeniem mogą zwiększyć dystans, którego się obawiasz.
Co może się za tym kryć
Ten lęk często ma swoją historię. Jeśli troska innych była nieprzewidywalna albo ważne osoby odchodziły, możesz bardzo wcześnie dostrzegać sygnały oddalenia.
W jakich innych sytuacjach to występuje
Lęk przed porzuceniem może też towarzyszyć lękowemu stylowi przywiązania, złożonemu PTSD, lękowi separacyjnemu lub wystąpić po stracie czy zdradzie. Specjalista zapyta, od kiedy trwa i w których relacjach się pojawia.
Diagnozę stawia wykwalifikowany specjalista. Bierze pod uwagę długotrwały wzorzec w kilku obszarach, jego wpływ na życie codzienne oraz inne możliwe wyjaśnienia.
Co możesz wypróbować
Zapisz sam fakt, np. „Od trzech godzin nie ma odpowiedzi”. Osobno zapisz swoją interpretację i znajdź dwa inne możliwe wyjaśnienia. Ułóż spokojną wiadomość lub zdecyduj, kiedy zapytać. Do tego czasu zajmij się czymś innym.
Dlaczego niepewność w relacji tak obciąża?Jak poruszyć ten temat ze specjalistą
Na konsultacji zacznij od sytuacji, którą dobrze pamiętasz. Opowiedz, co się wydarzyło, czego najbardziej się obawiasz w takich chwilach i co wtedy robisz. Powiedz, ile czasu zajmuje odzyskanie spokoju, czy zdarza się to także w innych relacjach i kiedy czujesz się bezpieczniej. Jeśli trudno ci o tym mówić, możesz zabrać kilka zdań zapisanych wcześniej i od nich zacząć. Warto też wspomnieć o tym, jak wygląda kontakt z bliską osobą na co dzień. Jeśli boisz się po konkretnym zdarzeniu, na przykład po groźbie rozstania, opisz słowa, które wtedy padły, i to, czego się w tamtej chwili obawiasz.
Bardzo silnie reaguję na myśl, że ktoś może mnie zostawić. Jak mogę radzić sobie w takich chwilach?
Wybierz kolejny krok
Odpowiedz na 27 pytań o to, jak często zdarzały ci się te doświadczenia w ostatnich 12 miesiącach. Kolejnych pięć pytań dotyczy twojej sytuacji. Test jest dla osób od 18. roku życia. Możesz pominąć dowolne pytanie.
Pozostałe obszary objawów
Źródła pierwotne
Streszczamy te źródła w celach edukacyjnych. Możesz sięgnąć do oryginałów, a osobiste pytania omówić ze specjalistą.
Ten przewodnik pomaga zrozumieć własne doświadczenia. Nie stawia diagnozy ani nie zastępuje oceny specjalisty.