Niestabilny obraz siebie
DSM-5-TR opisuje wyraźnie i trwale niestabilny obraz siebie lub poczucie tożsamości. Cele, wartości, przyjaźnie i sposób postrzegania siebie mogą się nagle zmieniać.
Jak można tego doświadczać
Możesz czuć się inną osobą w zależności od towarzystwa i mieć trudność z określeniem, czego naprawdę chcesz.
Kiedy jesteś w pojedynkę, możesz wiedzieć, co jest dla ciebie ważne. Przy osobie, na której ci zależy, własne plany mogą zejść na dalszy plan. Później trudno sobie przypomnieć, czego samodzielnie by się chciało. Dotyczy to czasem wyboru na jeden wieczór, a czasem ważniejszych decyzji.
Czym to się różni od codziennych doświadczeń
Pytanie o to, kim jesteś, jest zwyczajne podczas dorastania i dużych zmian. Przy tym wzorcu niepewność się utrzymuje, a obraz siebie może zmieniać się w zależności od towarzystwa. Trudno znaleźć stały punkt odniesienia.
Co może się za tym kryć
Stabilny obraz siebie rozwija się, gdy twoje uczucia i upodobania są dostrzegane. Jeśli trzeba się było ciągle dostosowywać, żeby uniknąć kłótni albo utrzymać bliskość, mogło brakować miejsca na własne potrzeby.
W jakich innych sytuacjach to występuje
Podobne doświadczenia opisują osoby, które przez lata maskowały trudności, w tym osoby autystyczne. Może się to też wiązać z dysocjacją, depresją lub koniecznością dostosowywania się, by przetrwać.
Diagnozę stawia wykwalifikowany specjalista. Bierze pod uwagę długotrwały wzorzec w kilku obszarach, jego wpływ na życie codzienne oraz inne możliwe wyjaśnienia.
Co możesz wypróbować
Codziennie zapisz jedną małą rzecz, którą wybierasz dla siebie, np. piosenkę, do której chcesz wrócić. Raz w tygodniu sprawdź, co się powtarza. W następnym tygodniu poświęć dziesięć minut więcej na jedną z tych rzeczy.
Jak poruszyć ten temat ze specjalistą
Na konsultacji możesz opisać, kiedy trudno ci utrzymać własne zdanie o sobie i kiedy czujesz się pewniej. Powiedz, od jak dawna to obserwujesz, przy kim tak się dzieje i czy wpływa to na decyzje, pracę lub relacje. Wystarczy zacząć od jednego przykładu. Jeśli twoje wybory wydają się inne w pracy, w domu i wśród znajomych, opisz te różnice. Możesz też wspomnieć o zmianach życiowych, które w tym czasie utrudniły ci podejmowanie decyzji.
Często nie wiem, kim jestem ani czego chcę. Czy terapia mogłaby mi pomóc?
Wybierz kolejny krok
Odpowiedz na 27 pytań o to, jak często zdarzały ci się te doświadczenia w ostatnich 12 miesiącach. Kolejnych pięć pytań dotyczy twojej sytuacji. Test jest dla osób od 18. roku życia. Możesz pominąć dowolne pytanie.
Pozostałe obszary objawów
Źródła pierwotne
Streszczamy te źródła w celach edukacyjnych. Możesz sięgnąć do oryginałów, a osobiste pytania omówić ze specjalistą.
Ten przewodnik pomaga zrozumieć własne doświadczenia. Nie stawia diagnozy ani nie zastępuje oceny specjalisty.