Intensywne, niestabilne relacje
DSM-5-TR opisuje intensywne, niestabilne relacje, w których idealizacja przeplata się z dewaluacją. Bywa to nazywane rozszczepieniem. W danej chwili druga osoba wydaje się całkowicie dobra albo całkowicie zła.
Jak można tego doświadczać
Bliskość może wydawać się wspaniała, a potem nagle niebezpieczna. Oba obrazy w danej chwili wydają się prawdziwe, przez co relacje stają się trudne do zrozumienia.
Ktoś bliski odwołuje spotkanie i przez chwilę cała przyjaźń wydaje ci się nieważna. Następnego dnia znowu czujesz bliskość i trudno ci zrozumieć, skąd wzięła się chęć zerwania kontaktu. Przy takich zmianach powrót do rozmowy o tym, co się stało, może wymagać czasu.
Czym to się różni od codziennych doświadczeń
W bliskich relacjach zdarzają się rozczarowania. Przy tym wzorcu jedno zranienie może zmienić cały obraz drugiej osoby. Do czasu, aż emocja osłabnie, trudno przypomnieć sobie jej dobre strony.
Co może się za tym kryć
Silna emocja może przesłonić inne doświadczenia z tą osobą. Można uczyć się uwzględniać dwie rzeczy naraz. Ktoś może o ciebie dbać i czasem cię rozczarować.
W jakich innych sytuacjach to występuje
Częste konflikty mogą się też pojawić po traumie, w niebezpiecznej relacji, podczas epizodów nastroju lub przy używaniu substancji. Przy ocenie ważne są okoliczności.
Diagnozę stawia wykwalifikowany specjalista. Bierze pod uwagę długotrwały wzorzec w kilku obszarach, jego wpływ na życie codzienne oraz inne możliwe wyjaśnienia.
Co możesz wypróbować
Zapisz, co teraz czujesz wobec tej osoby i dlaczego. Dopisz jeszcze jedną rzecz na jej temat, która też jest prawdziwa. Odczekaj 24 godziny przed decyzją dotyczącą relacji. Jeśli chcesz porozmawiać, opisz jedno zdarzenie i poproś o jedną konkretną zmianę.
Dlaczego niepewność w relacji tak obciąża?Jak poruszyć ten temat ze specjalistą
Podczas konsultacji opowiedz, czy twoje spojrzenie na tę osobę zmieniło się zaraz po zdarzeniu i gdy emocje opadły. Wspomnij, jeśli w relacji pojawia się kontrolowanie, groźby lub przemoc. Przydatny będzie też przykład relacji, w której przeżywasz rozczarowanie inaczej.
W moich relacjach jest na przemian dużo bliskości i bólu. Czy istnieje terapia, która może w tym pomóc?
Wybierz kolejny krok
Odpowiedz na 27 pytań o to, jak często zdarzały ci się te doświadczenia w ostatnich 12 miesiącach. Kolejnych pięć pytań dotyczy twojej sytuacji. Test jest dla osób od 18. roku życia. Możesz pominąć dowolne pytanie.
Pozostałe obszary objawów
Źródła pierwotne
Streszczamy te źródła w celach edukacyjnych. Możesz sięgnąć do oryginałów, a osobiste pytania omówić ze specjalistą.
Ten przewodnik pomaga zrozumieć własne doświadczenia. Nie stawia diagnozy ani nie zastępuje oceny specjalisty.