Angst om verlaten te worden
De DSM-5-TR beschrijft vergaande pogingen om te voorkomen dat je daadwerkelijk of in je beleving wordt verlaten. Een echte scheiding of een klein teken van afstand kan een sterk gevoel van urgentie oproepen om iemand dichtbij te houden.
Hoe het kan aanvoelen
Een klein teken van afstand kan voelen als een noodsituatie. Deze angst heeft meestal een geschiedenis, en je kunt leren ermee om te gaan.
Stel dat iemand die belangrijk voor je is een afspraak afzegt en daarna een tijdlang niets laat horen. Je kijkt misschien steeds op je telefoon, vraagt je af of je iets verkeerds hebt gezegd en wilt meteen weten waar je aan toe bent. Intussen kan het lastig zijn je op je werk te richten of rustig te eten. Ook na een geruststellend antwoord kun je nog uitgeput zijn.
Hoe je dit in het dagelijks leven kunt herkennen
Het is begrijpelijk dat je onrustig wordt als een dierbare afstand neemt. In dit patroon kan een laat bericht binnen minuten paniek geven. Herhaald bellen, smeken of de relatie zelf beëindigen kan juist de gevreesde afstand vergroten.
Wat erachter kan zitten
Die angst heeft vaak een voorgeschiedenis. Als je er niet op kon rekenen dat anderen er voor je waren of mensen eerder vertrokken, heb je misschien geleerd om vroeg te letten op signalen van afstand.
Waar dit nog meer voorkomt
Verlatingsangst komt ook voor bij angstige hechting, complexe PTSS, separatieangst en na verlies of bedrog. Een zorgverlener vraagt hoelang dit speelt en of het in verschillende relaties voorkomt.
Een bevoegde zorgverlener bekijkt of er een langdurig patroon in meerdere gebieden is, hoeveel invloed het op je leven heeft en welke andere verklaringen mogelijk zijn.
Wat je kunt proberen
Schrijf alleen op wat er gebeurde, bijvoorbeeld ‘Al drie uur geen antwoord’. Noteer apart wat jij daaruit opmaakt en bedenk twee andere verklaringen. Kies een rustig bericht of een moment om ernaar te vragen. Zoek tot die tijd afleiding.
Waarom voelt onzekerheid in een relatie zo zwaar?Zo kun je het bespreken met een zorgverlener
Je kunt in een gesprek met een hulpverlener beginnen met één voorval. Vertel wat er gebeurde, wat je vreesde, wat je deed en hoe lang het duurde voordat je weer tot rust kwam. Benoem ook of je dit in andere relaties herkent en wanneer je minder bang bent dat iemand weggaat. Schrijf een paar steekwoorden op als je bang bent dat je het ter plekke vergeet.
Ik reageer heel sterk als ik denk dat iemand me verlaat. Kunnen we bespreken hoe ik met die momenten kan omgaan?
Kies een volgende stap
Beantwoord 27 vragen over hoe vaak je iets in de afgelopen 12 maanden hebt ervaren. Vijf extra vragen gaan over je situatie. Voor iedereen vanaf 18 jaar. Je mag elke vraag overslaan.
De andere symptoomgebieden
Primaire bronnen
We vatten deze bronnen samen om uitleg te geven. Je kunt de oorspronkelijke bronnen raadplegen en persoonlijke vragen met een zorgverlener bespreken.
Deze uitleg helpt je je ervaringen te begrijpen. Ze stelt geen diagnose en vervangt geen beoordeling door een professional.