Intense, instabiele relaties
De DSM-5-TR beschrijft intense, instabiele relaties waarin idealisering en devaluatie elkaar afwisselen. Dat heet soms splitsen. Iemand voelt dan tijdelijk helemaal goed of helemaal slecht, met weinig ertussenin.
Hoe het kan aanvoelen
Nabijheid kan geweldig voelen en dan plotseling onveilig. Beide beelden voelen op dat moment waar, en dat maakt relaties verwarrend.
Een goede vriend zegt af en je krijgt ineens het gevoel dat de hele vriendschap niets voorstelt. Later besef je weer waarom die vriendschap belangrijk voor je is. Dan kan het lastig zijn om te begrijpen waarom je zo zeker wist dat je het contact wilde verbreken.
Hoe je dit in het dagelijks leven kunt herkennen
In hechte relaties komt teleurstelling voor. In dit patroon kan één pijnlijke gebeurtenis het hele beeld van iemand omgooien. Het kan lastig zijn om de eerdere warmte terug te halen voordat de emotie afneemt.
Wat erachter kan zitten
Een sterk gevoel kan bepalen hoe je alles aan iemand ziet. Je kunt oefenen met twee dingen tegelijk erkennen. Iemand kan om je geven en je ook teleurstellen.
Waar dit nog meer voorkomt
Veel conflict kan ook volgen op trauma, voorkomen in een onveilige relatie of samengaan met stemmingsepisodes of middelengebruik. De omstandigheden zijn belangrijk voor de beoordeling.
Een bevoegde zorgverlener bekijkt of er een langdurig patroon in meerdere gebieden is, hoeveel invloed het op je leven heeft en welke andere verklaringen mogelijk zijn.
Wat je kunt proberen
Schrijf op wat je nu over die persoon voelt en waarom. Noteer nog iets wat óók waar is over die persoon. Wacht 24 uur met beslissingen over de relatie. Wil je iets bespreken, noem dan één gebeurtenis en vraag om één duidelijke verandering.
Waarom voelt onzekerheid in een relatie zo zwaar?Zo kun je het bespreken met een zorgverlener
Vertel bij een gesprek hoe je vóór, tijdens en na het voorval over die persoon dacht. Benoem ook of er sprake was van onveiligheid, bijvoorbeeld bedreiging of controle. Voor een hulpverlener is het relevant of dit vaak gebeurt en hoe je in andere relaties met teleurstellingen omgaat.
Mijn relaties schommelen tussen heel hecht en heel pijnlijk. Is er therapie die daarbij helpt?
Kies een volgende stap
Beantwoord 27 vragen over hoe vaak je iets in de afgelopen 12 maanden hebt ervaren. Vijf extra vragen gaan over je situatie. Voor iedereen vanaf 18 jaar. Je mag elke vraag overslaan.
De andere symptoomgebieden
Primaire bronnen
We vatten deze bronnen samen om uitleg te geven. Je kunt de oorspronkelijke bronnen raadplegen en persoonlijke vragen met een zorgverlener bespreken.
Deze uitleg helpt je je ervaringen te begrijpen. Ze stelt geen diagnose en vervangt geen beoordeling door een professional.