Achterdocht of onwerkelijk gevoel bij stress
De DSM-5-TR beschrijft voorbijgaande achterdocht door stress of ernstige dissociatie. Onder druk kun je denken dat anderen je kwaad willen doen, of je kunt je onwerkelijk of los van je lichaam of omgeving voelen.
Hoe het kan aanvoelen
Bij veel stress kun je je ver weg voelen van je lichaam en je omgeving. Dat is een beschermende reactie en neemt meestal af als de stress zakt.
Tijdens een moeilijk gesprek klinken stemmen misschien ver weg of voelt het alsof je naast jezelf staat. Op een ander moment ben je er misschien van overtuigd dat iemand je kwaad wil doen. Vertel hoe je het op dat moment beleefde en wat je merkte toen de spanning afnam.
Hoe je dit in het dagelijks leven kunt herkennen
Even afdwalen als je moe bent of iemand een keer niet vertrouwen komt vaak voor. In dit patroon is de ervaring sterker, hangt die samen met veel stress en neemt ze meestal af als de druk zakt. Klachten die aanhouden verdienen apart onderzoek.
Wat erachter kan zitten
Een onwerkelijk gevoel kan opkomen als de druk te hoog wordt. Het kan ook voorkomen na trauma. Vertel een zorgverlener wanneer het gebeurt en wat je merkt.
Waar dit nog meer voorkomt
Dissociatie komt ook voor bij trauma, dissociatieve stoornissen en angst. Slaapgebrek, middelen en psychotische klachten kunnen eveneens bijdragen aan achterdocht en vragen om eigen beoordeling.
Een bevoegde zorgverlener bekijkt of er een langdurig patroon in meerdere gebieden is, hoeveel invloed het op je leven heeft en welke andere verklaringen mogelijk zijn.
Wat je kunt proberen
Druk je voeten op de vloer en noem vijf dingen die je ziet. Voel aan vier dingen en let op structuur en temperatuur. Noem drie geluiden. Zeg welke dag het is, waar je bent en wat je hierna doet.
Zo kun je het bespreken met een zorgverlener
Een hulpverlener kan vragen wanneer het begon en hoelang het duurde. Benoem hoe je sliep en of medicatie, alcohol of andere middelen een rol konden spelen. Geef het aan als het terugkomt, blijft aanhouden of gevolgen heeft voor je veiligheid.
Onder veel stress voelt alles onwerkelijk of word ik wantrouwig. Kan dit te maken hebben met trauma?
Kies een volgende stap
Beantwoord 27 vragen over hoe vaak je iets in de afgelopen 12 maanden hebt ervaren. Vijf extra vragen gaan over je situatie. Voor iedereen vanaf 18 jaar. Je mag elke vraag overslaan.
De andere symptoomgebieden
Primaire bronnen
We vatten deze bronnen samen om uitleg te geven. Je kunt de oorspronkelijke bronnen raadplegen en persoonlijke vragen met een zorgverlener bespreken.
Deze uitleg helpt je je ervaringen te begrijpen. Ze stelt geen diagnose en vervangt geen beoordeling door een professional.